Zuhal Mansfield KOBİLIFE için yazdı: Yapay Zeka’ya kadın eli değerse!

Bir arkadaşım tavsiye etti. Kuki ve Blender Bot adlı iki yapay zeka karakterlerinin kesintisiz sohbetleri var. Ben karakter diyorum ama siz avatar veya sanal kişi diyebilirsiniz… Kuki, Pandorabots adlı bir şirketin karakteri, BlenderBot ise Facebook’un… Senaryo yok, gerçek kişilerin yönlendirmesi yok; havadan, sudan konuşuyorlar. İlginç konulara da giriliyor ama ortalama bir küresel kültüre sahip iki kişinin sohbetleri diyebiliriz. Aceleleri yok, telaşları yok, sinirlenme, heyecan veya bıkkınlıkları da yok… Bana iPhone’un Siri’si ile Andoid asistanın sohbeti gibi geldi. Ancak buradaki vizyonu iyi  yakalamalıyız! Yapay Zeka’nın dijital teknolojinin bütün imkanlarını kullanarak, hayatın her alanına hükmedeceğinin en canlı örneklerinden biridir bu. Biz COVID19 aşısı beklerken, elimizdeki yetkinlikleri kaybetme noktasında başka örnekler de yaşandı.

“Ben bir insan değilim. Bir robotum. Düşünen bir robot…”

Geçen yıl önemli bir teknolojik gelişmeye şahit olduk. Pandemi telaşı içinde fazla üzerinde durmadık. Yapay Zeka, bir gazete makalesi yazdı: “Ben bir insan değilim. Bir robotum. Düşünen bir robot……” şeklinde başlayan bir makale… Yapay Zeka, işlerimizi elimizden alacak diyorlardı, gazete yazarlarından başlaması farklı bir mesaj oldu.  Bu yazı için oturduğumda, gündeme üç haber daha düştü.  IBM, kuantum bilgi işlem yazılımlarının büyük bir çoğunluğunun üçüncü parti geliştiricilerin de katkıda bulunabileceği ve bu yazılımlardan faydalanabileceği şekilde açık kaynaklı olacağını belirtti. IBM’e göre olası iyileşme, hızın 100 kat artmasını sağlayacak. IBM’in hedeflediği hızlara ulaşması halinde standart bilgisayarlarda aylar süren işlemler, kuantum bilgisayarlarda birkaç saatte gerçekleştirilebilecek. Dolayısı ile kuantum bilgisayarlar, standart bilgisayarların gerçekleştirmesinin imkansız olduğu görevleri yapabilmenin sınırlarına ulaşma potansiyeline sahip…

Elon Musk

Bir diğer haber Elon Musk’tan geldi. Zaten kendisi neredeyse her gün ayrı bir eylemi veya sözü ile gündem oluyor. Borsada hisseleri sıçratıyor, kripto para piyasasına giriyor, yeni roketlerle gündemi değiştiriyor. İşte o Elon Musk, sadece insan zihni ile teknolojinin kontrol edilmesine olanak sağlayacak Neuralink hakkında yeni bir açıklama yaptı. Twitter üzerinden felçli bir hastaya yanıt veren Musk, Neuralink’in bu yıl sonlarına doğru insanlar üzerinde denenmeye başlayacağını belirtti. İnsan beynine çip yerleştirerek bilgisayara bağlanabilmesine olanak sağlayan Neuralink hakkında yeni gelişmeler var. Tesla ve SpaceX CEO’su Elon Musk, geçtiğimiz günlerde son günlerin popüler sosyal medyası Clubhouse’da Neuralink’in bir maymun üzerinde denendiğini ve maymunun çip sayesinde video oyunu oynayabildiğini açıkladı. Son haber de Elon Musk’ın otonom da kullanılabilen otomobili Tesla ile ilgili… Tesla’nın verdiği istatistiğe göre araç başı kaza oranı 6.95 milyon km’de 1 kaza. ABD’de bugünkü kaza oranı 797.000 km’de 1 kaza. Otonom araçlar 8.8 kat daha güvenli. Eğer şu anki teknoloji bütün araçlarda kullanılsa, dünyada yılda 1.25 milyon kişi trafik kazalarından ölürken bu sayı 225.000’e düşebilir. Peki, dünya yapay zekalı otonom araçlar dünyasına hızla geçiş yaparken, biz bu araçların vergisini artırmakla meşgulüz. Bu konuda bir şeyleri yazıma eklemek de şart oldu. Çünkü o da yapay zeka ile yakından ilgili…

İnternet ile insanlar nesneleri birbirine bağladı

Eşya yani nesne kendi halinde kıymeti harbiyesi yoktur. Eskiden, insanlar ona kıymet izafe ettiği ölçüde bir değere ulaşıyordu, onları yine insan konumlandırıyordu. İnternet ile insanlar nesneleri birbirine bağladı, ortaya nesnelerin interneti çıktı. Bir sonraki adım ise bunlara akıl yüklemesi yapmaktır. İşte o zaman nesneler ekonomik bir ajan haline geleceklerdir. Daha sonraki adım ise onların birey olmasıdır. Konuya Kiki ile girmemin sebebi odur. İnşallah o günleri görmeyiz.

İnsanların belirlediği Maslow İhtiyaçlar Hiyerarşisi, yeni dönemde farklı bir şekil alacaktır. Düşünsenize, insan için en geniş hiyerarşik alan olan yeme içme, nefes alma gibi fizyolojik ihtiyaçlar, yapay zekalı araçlar için teferruat niteliğinde kalacaktır. Ya tablonun ortasına veya tepesine bakmaya ne dersiniz? Aidiyet veya sevgi ihtiyacı gibi bir ihtiyaç hisseder mi yapay zeka? Ya başarı, estetik gibi seçkinci ihtiyaçlar yapay zekanın Maslow İhtiyaçlar Hiyerarşinin tepesinde mi yer alır? İnsani normların olmadığı bu yeni düzende sosyal ilişkilerimizi hangi kriterlere göre konumlandıracağız? Bu durum yeni filozoflar bile ortaya çıkarır, yeni sosyolojik hipotezlerin ortaya atılmasına sebep olur. İşte o sebeple, yapay zekaya kadın eli değmeli, diye başlık attım. Öyle bir ekosistem oluşuyor ki 2025 itibariyle  6.5 trilyon dolarlık bir büyüklüğe ulaşması bekleniyor. Şimdi bile bu alana dair bütçeler her yıl katlanarak artıyor. Konu sadece trendler, teknoloji tutkusu veya yeni işler değil. Trilyon dolarlık rant alanı doğunca, her girişimci ve her devlet pastadan pay kapmaya çalışıyor.

Diğer önemli konu ise güvenliktir. Yani şoförlü araçlar mı, yapay zekalı otonom araçlar mı daha güvenlidir? Bir soruyla yapay zekalı araçların güvenliğini sorgulamaya başlayalım: En basit soru şu, otonom aracın lastiği patlarsa, araç olduğu yerde kalacak mı? Bir diğer soru şu olabilir. Otonom araç yolda bir inek görse ne yapacak? İnek ile koyunu, at ile eşeği ayırt edebilecek mi? Veya bir tarafta bir grup insan diğer tarafta bir sürü inek, koyun var. İki seçenek olsa, aracın durdurulması da mümkün değilse hangisi üzerine sürecek aracı? Bunu bir Temel fıkrasıyla da sorabiliriz. Hakim, mahkemeye çıkarılan Temel’e soruyor? – Niye kamyonu pazar yerinde halkın içine sürdün? – Anlatabilirim Hakim Bey… Kamyonun freni patladı, sağda pazar yeri vardı, solda bir keçi… Ben de direksiyonu keçinin üzerine sürdüm. – Peki, onca insan niye kamyon altında kaldı? – Ne yapayım Hakim Bey, keçi hızla pazara daldı, ben de ardından… Bu durumda yapay zekalı otonom araç, Temel’in yaptığını mı yapardı?  Evet, ihtimal dahilindeki bütün olasılıklar daha araçların beyinlerine yüklenmiş değil. Yapay zekalı bilgisayarlar da bunu doğrulamadı. Buyurun bir başka olasılık daha… Bir harabe binanın altına aracınızı park eder misiniz? Peki, yapay zekalı araç için harabe binanın anlamı nedir? Makine öğrenmesini konuşmak günümüzün popüler alanlarından biri. Belli bir senaryonun işe yararlılığı daha test aşamasında. Sorular bitmiyor. Algoritma aynı şartlarda aynı şeyi mi yapacak? Bir de testlerin doğruluğunu teyit edecek kriterler nedir? Yazıyı yazmadan önce iş dünyasından pek çok arkadaşıma şunu soruyu yönelttim. Bugün gazete yazarının yerini alan yapay zeka, yarın öbür gün senin şirketinde de yönetici olabilir mi? Dahası şirket yönetim kurulunda ağırlık hisseyi yapay zekaya verir misin? Daha girift durumlar da var. Blockchain teknolojisi ile birlikte kendi ekosistemini kuracak olan yapay zekanın nelere sebep olacağına dair şunu söylenebilir: Yapay zekalı ve blockchain platformundaki yapay zeka, belki de dünyanın en girift bir şirketin sahibi olabilir. Yani bugünkü Uber’in sahibi böyle yetkilendirilmiş bir yapay zekalı araç olabilir. Haliyle böyle gizemli bir patron borsaya da kote olmayı seçebilir. Yapay zekanın algoritması, gerçeklik ve mantık üzerine kurulu. Ama hayat duygularla devam ediyor. Teknik ifadeyle IQ tavan yapacak ama EQ diplerde dolaşacak. Şirketimizi yapay zeka yönetmeye başladığında, duygusuz bir yönetimle risk ihtimali kalmayacak ve girişimcilik de bitecek. İşte yeni dünyanın en çok ihtiyaç duyduğu şey kadınlar da var. Biliyorum ki teknoloji cinsiyet ayrımcılığı yapmıyor. Ama ihtiyaç duyduğumuz şey bizde var…

Zuhal Mansfield-TMG Doğal Taş Madencilik Sanayi 

ÖZEL HABER-KOBİLIFE

Diğer Makaleler

İlginizi Çekebilir