İktisadi kıymetlerini yeniden değerlemeye tabi tutulması

16.07.2021 tarihli ve 31543 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 530 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğde; 7326 sayılı Kanunun 11 inci maddesi 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 31 inci maddesine bir fıkra eklenerek, mükelleflerin aktiflerine kayıtlı olan taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerini yeniden değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Eklenen fıkralar ile mevcut düzenlemeye iki önemli değişiklik gelmiştir.

  1. Daha önceki madde düzenlemesindeki yeniden değerleme uygulamaları kapsamda bulunmayan amortismana tabi diğer iktisadi kıymetler de, tıpkı taşınmazlar gibi yeniden değerleme hükümlerinden faydalandırılabilecek kapsama alınmıştır. Böylelikle kapsamda olan mükellefler taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerini yeniden değerlemeye tabi tutabilecektir.  Boş arazi ve arsalar da yeniden değerlemeye tabi tutulabilecektir.
  2. Yeniden değerleme kapsamında oluşacak değer artışları üzerinden ödenecek vergi tutarının %5’ten%2’ye indirilmesi

7326 sayılı Kanunla getirilen yeniden yapılanma hükmünden yararlanabilecek mükellefler

Tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan: Kollektif, Şirketler, Adi komandit Şirketler, Adi şirketler, Ferdi işletme sahibi gelir vergisi mükellefleri, Kurumlar vergisi mükellefleri.

Yeniden Değerlemeye Tabi Tutulabilecek İktisadi Kıymetler

09.06.2021 tarihi itibarıyla aktife kayıtlı bulunan iktisadi kıymetler yeniden değerleme hükmünden yararlanabilir. Yeniden değerlemeye tabi tutulacak taşınmazların, 213 sayılı Kanun uygulamasında amortismana tabi iktisadi kıymet mahiyetinde olması zorunluluğu bulunmadığından, boş arazi ve arsalar da yeniden değerlemeye tabi tutulabilecektir.

Yeniden Değerlemeye Esas Değer

Yeniden değerleme, iktisadi kıymetlerin ve varsa bunlara ait amortismanların, 213 sayılı Kanunda yer alan değerleme hükümlerine göre tespit edilen 09.06.2021 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan değerleri üzerinden yapılır.

İktisadi kıymetlerden amortismana tabi olanlar için amortismanın herhangi bir yılda eksik ayrılması veya hiç ayrılmamış olması durumunda, yeniden değerlemeye esas alınacak değer, bu amortismanlar tam olarak ayrılmış varsayılarak belirlenir.

Maliyet bedeline intikal ettirilen giderler ile maliyet bedeline dâhil edilen kredi faizleri ve kur farkları da yeniden değerleme kapsamına girmektedir.

Yeniden Değerleme Yapılmasında İhtiyarilik 

Yeniden değerleme yapabileceği belirtilen mükelleflerin, yeniden değerleme yapması zorunlu olmayıp, bu karar mükelleflerin tercihine bırakılmıştır. Yeniden değerlemeye tabi tutulabilecek iktisadi kıymetlerin tamamı veya bir kısmı için bu uygulamadan yararlanılabilir.

Yeniden Değerleme Yapılabilecek Süre

Yeniden değerleme, uygulamadan yararlanma hakkını haiz mükelleflerin 09.06.2021 tarihi itibarıyla yasal defter kayıtlarında yer alan iktisadi kıymetler ve varsa bunlara ait amortismanlar esas alınmak suretiyle 31.12.2021 tarihine kadar yapılabilecektir.

Değer Artışının Vergilendirilmesi

Bu Tebliğ kapsamında yapılan yeniden değerleme neticesinde hesaplanan ve pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarı üzerinden %2 oranında hesaplanan vergi, yeniden değerleme işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın son günü akşamına kadar gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olunan vergi dairesine beyan edilip, üç eşit taksitte (ilk taksiti beyanname verme süresi içinde, izleyen taksitler sırasıyla beyanname verme süresini takip eden ikinci ve dördüncü ayda olmak üzere) ödenir. Bu vergi; gelir ve kurumlar vergisinden mahsup edilmeyeceği gibi, gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak da dikkate alınamaz.

Özel Fon Hesabındaki Tutarlar

Pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarının, mükellefler tarafından istenildiğinde sermayeye ilave edilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, söz konusu fonun sermayeye ilave edilme dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen kısmı, bu işlemin yapıldığı dönem kazancı ile ilişkilendirilmeksizin bu dönemde gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulur.

Yeniden Değerlemeye Tabi Tutulan İktisadi Kıymetlerin Elden Çıkarılması

Yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin satılması veya herhangi bir şekilde elden çıkarılması halinde, pasifte özel fon hesabında gösterilen değer artışı tutarları, satış kazancına dâhil edilmez. Bu durumda fon hesabı kayıtlarda kalmaya devam eder.

Çiğdem Üstgül/Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

ÖZEL HABER-KOBİLIFE

Diğer Makaleler

İlginizi Çekebilir