Fazla Gıda, gerçekleştirdiği uygulamalarla gıda israfını minimize edecek

Fazla Gıda Kurucu Ortağı ve CEO’su Olcay Silahlı ile gıda israfındaki son durumu değerlendirdik.

Gıda israfını önleme amacıyla yenilikçi teknolojik çözümler üreten Fazla Gıda ve Trio Mobil, sürdürülebilir ve temiz bir çevre yaratmak için iş birliği yaptı. Konuyu değerlendirir misiniz?

Fazla Gıda olarak 5 yıldır gıda israfını azaltmak için çeşitli teknolojiler üreterek bütüncül çözümler sunuyoruz. Yaptığımız çalışmalarla, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından desteklenen Accelerate 2030 Hızlandırma Programı’na seçilen dünyadaki 9 etki odaklı girişimden biri olduk ve 2017’de gerçekleşen Cenevre Sosyal Fayda Zirvesi’nde Türkiye’den tek temsilci olarak yer aldık.

“Sensa S” adını verdiğimiz soğuk zincir takip sistemi

Gıda israfını önlemek için geliştirdiğimiz önemli ürünlerimizden biri de “Sensa S” adını verdiğimiz soğuk zincir takip sistemi. Biliyorsunuz, gıda sektöründe soğuk zincirle taşınması gereken ürünler oldukça hassas ve zincirin kırılması durumunda gıda israfı ortaya çıkıyor. Bugüne kadarki yaklaşıma baktığımızda, soğuk zincir takibinin reaktif bir şekilde, sadece bozulan ürünleri bloklama amaçlı yapıldığını görüyoruz. Bizim kurduğumuz takip sistemi Sensa S ise anlık olarak proaktif bir şekilde sürece müdahale edip soğuk zincirin kırılmasının önlenmesine, dolayısıyla atığın daha oluşmadan kaynağında azaltılmasına imkan sağlıyor. Eğer her şeye rağmen herhangi bir sebeple zincirin kırılmasının önüne geçilemezse, Fazla Gıda olarak sunduğumuz gıda bağışı gibi opsiyonları hızla değerlendirerek bütüncül bir çözüm sağlamış oluyoruz.

Güvenli ve sağlıklı gıda tedariğine önemli bir katkı sağlayacağız

Fazla Gıda olarak Sensa S ürünümüz için yola çıktıktan sonra benzer kültür, vizyon ve amaçları paylaştığımızı gördüğümüz Trio Mobil ile ürünümüzün IoT teknolojilerini geliştirmek için yaptığımız iş birliğinden dolayı çok mutluyuz. Teknolojinin gücünün ve sunduğu imkanların dünya kaynaklarının sürdürülebilirliği için kullanılması iki firma için de çok önemli. Bu iş birliği sayesinde soğuk zincir yönetiminde bozulmaların önüne daha etkili bir şekilde geçerek israf oluşumuna engel olacak, daha güvenli ve sağlıklı gıda tedariğine önemli bir katkı sağlayacağız.

Gıda atığı kaynaklı karbon salınımını daha da azaltacağız

Soğuk zincir takip sistemlerimizi sektörün önde gelen perakende zincirlerinin kamyonlarında kullanmaya başladık. Kullanımı çok kolay olan, ön yatırım gerektirmeyen, yüksek hassasiyetli ölçümler yapan ve müşterilerin ihtiyaçlarına göre kişiselleştirebildiğimiz bu ürünün kısa süre içerisinde birçok firma tarafından tercih edileceğine inanıyoruz. Amacımız kısa zamanda bu ürünümüzü birçok partnere yayarak, gıda atığı kaynaklı karbon salınımını daha da azaltmak.

Dünyada her yıl 1.3 trilyon dolarlık gıda israf ediliyor

Dünyada ve Türkiye’de gıda israfının boyutu nedir, bu israf nasıl önlenebilir?

Dünyada her yıl 1.3 trilyon dolarlık gıda israf ediliyor.  Üretilen gıdalar dünyada %30, Türkiye’de ise %40 oranında israf ediliyor. Oluşan gıda israfının yüzde 60’ı engellenebilir durumda. Türkiye’de kişi başı ortalama yıllık 93 kilogram gıdayı israf ediyoruz ve bu konuda maalesef dünyada 3. sıradayız. Türkiye’deki gıda israfının ekonomik değeri yıllık yaklaşık 300 milyar TL’yi buluyor. Diğer taraftan dünyadaki 1.9 milyar insan sağlıklı besine ulaşamıyor, yaklaşık 900 milyona yakın kişi açlıkla mücadele ediyor.

Türkiye, gıda israfında dünyada üçüncü sırada

Gıda israfı ile mücadelenin ilk kuralı her zaman gıda atığı daha oluşmadan engellemek ya da atığı kaynağında azaltmak. Bunu yapabilmenin tek yolu ise dijital bir alt yapı kurarak, kararları gerçek zamanlı ve doğru veri üzerinden alabilmek. Ölçemediğinizi geliştiremezsiniz, dolayısıyla maksimum çevresel, sosyal ve finansal kazancı elde etmek için, optimum bir ölçüm ve takip mekanizması kurmalı, bu mekanizmanın sağladığı veriyi kullanarak, bir sonraki adımın kararını almalısınız. Bunun yanında kurduğunuz mekanizma, aldığınız aksiyonların takibini yapmanıza olanak sağlayabilmeli. Fazla Gıda olarak, sunduğumuz teknolojik altyapı sayesinde, birlikte çalıştığımız gıda üreticileri, perakendeciler, distribütörler, toptancılar, restoran, otel ve catering firmalarının fazla gıdalarını tespit etmelerini ve ikincil satış, gıda bağışı, hayvan yemi, biyogaz gibi bütüncül çözümlerle bu gıdalarını geri kazanmalarını sağlıyoruz. Böylece, partnerlerimiz fazla gıdalarından maksimum ekonomik, sosyal ve çevresel faydayı yaratırken, birlikte gıda israfını önleyerek karbon salımını azaltıyoruz. Vizyonumuz, datayı işin kalbine koyduğumuz teknolojik ürünlerimizle gıda değer zincirinin her bir adımında çözümler sunarak bütüncül bir yaklaşımla israfı engellemek ve geri kazandırmak. Gıda israfını engellemek aynı zamanda karbon salımını ve su israfını da azaltmak anlamına geldiği için çevreye olan etkimiz de katlanarak büyümüş oluyor.

Bulut tabanlı atık yönetim sistemi

Gıda israfında teknoloji tabanlı çözümler nelerdir, değerlendirir misiniz?

Gıda Kazanım Hiyerarşisi’ne göre gıda atığı ilk adımda öncelikle kaynağında, daha oluşmadan engellenmelidir. Veri ve teknoloji kullanımının önemli olduğu bu adımda, ikincil satış yöntemi ile birlikte ilk olarak gıda atığı kaynağında azaltılmaya çalışılır. İkinci adım olarak insani tüketim için uygun olan ürünler ihtiyaç sahiplerine bağışlanır. Ürünler insan tüketimine uygun durumda değilse, hayvan yemi olarak değerlendirilir. Hayvan tüketimine de uygun bir durumda yoksa, endüstriyel kullanım adımına geçilir ve biyogaz tesislerinde elektrik enerjisine geri kazandırılması sağlanır. Fazla Gıda olarak partnerlerimize sunduğumuz bulut tabanlı atık yönetim sistemimizle bu hiyerarşide yer alan her bir adım için uygun çözümler sunuyoruz. Partnerlerimiz tarafından sisteme yüklenen fazla gıdalar, yapay zekâ sayesinde hiyerarşinin hangi basamağına ait olduğuna göre sınıflandırılıyor. Sonrasında, ikincil satış için sektördeki alıcılarla, bağış için sistemimizdeki gıda bankalarıyla, hayvan yemi ve biyogaz için de yine sistemdeki oyuncularla bütüncül çözümler oluşturuluyor ve her bir fazla gıda için geri kazanım sağlanabiliyor. Üstelik teknoloji tabanlı çözüm sayesinde örneğin yaptığınız gıda bağışınız nereye gittiğini sistemden takip edebiliyorsunuz. Bunun dışında, az önce bahsettiğimiz soğuk zincir takip sistemi ve yine bir başka teknolojik ürünümüz olan akıllı tartı da gıda israfıyla savaşmamızı sağlayan çözümlerimiz. Soğuk zincir takip sistemi, gıda güvenliğini sağlayarak gıda israfını önlerken, akıllı tartı ürünümüz de işletmelerde oluşan atığı otomatik olarak takip etmeyi ve veriye dayalı israf azaltma aksiyonları alabilmeyi sağlıyor.

Şu ana kadar 19 bin gıdayı atık olmaktan kurtardık

Yola çıktığımız günden bu yana 19 bin ton gıdayı israf olmaktan kurtardık, bu sayede 63 bin ton karbon salımını engellemiş olduk. Ancak daha yolun başındayız ve gidecek çok yol var. 2030’a kadar karbon salımını yarıya indirmek zorundayız, aksi takdirde etkilerini sert bir şekilde yaşamaya başladığımız iklim krizi geri dönülemez bir hal alacak. Bu noktada tüm kuruluşlara ve tabii ki bireylere büyük bir sorumluluk düşüyor. İsraf edilen gıda, tüm karbon salımının %8’ini oluşturuyor. Bu konuda farkındalığımızı artırmak, planlı alışveriş yapmak, evdeki malzemeleri değerlendirmek gibi basit aksiyonlar bile kolektif bir şekilde yapıldığında ciddi farklar yaratıyor. Kurumlar tarafında ise üretilen miktarlar çok daha yüksek olduğu için planlı bir atık yönetimine ihtiyaç var. Buradaki bilincin de her geçen gün arttığını görmek bizi sevindiriyor.

ÖZEL HABER

Ahmet Doğan-KOBİLIFE

Diğer Makaleler

İlginizi Çekebilir